Güneş ışınlarının zararlarından kaçınmak için cilt tipine uygun koruyucu kremler kullanmak ve koruyucu önlemlere dikkat etmek gerekiyor.

Anadolu Sağlık Merkezi'den Dermatoloji Uzmanı Dr.Esra Özgüroğlu sağlıklı güneşlenme ve güneşin derideki etkilerini anlattı:

"Brozlaşma tüm dünyada sağlıklı bir görünüm ile ilişkilendiriliyor ancak, dermatologlar için bronzluğun anlamı deri hasarı. Güneşe maruz kalındığında deri kendini korumaya çalışır. Deri ne kadar bronz ise o kadar hasar almış demektir."

"Deriye ulaşan güneş ışınlarının bir kısmı yansır bir kısmı da deri tarafından emilir ve depolanır. Depolanan güneş ışınları akut ve kronik zararlar oluşturur."

"Akut etkiler, güneş yanıkları ve güneş alerjileridir. Güneş alerjileri güneşe maruz kaldıktan birkaç saat ile birkaç gün içinde ortaya çıkan kızarıklık, ödem, ağrı, içi su toplayan kabarcıklar ve soyulma ile karakterizedir."

"Şiddetli güneş yanıklarının olduğu bölgelerde yaşamın ileri dönemlerinde özellikle melanom türü cilt kanserlerinin oluşma riski yüksektir."

"Kronik etkiler, deride lekeler, çillenme, deride kalınlaşma ve kabalaşma, erken yaşlanma, ince damarların oluşması, deri esnekliğinin kaybolması ve deri kanserleridir."

Deri tiplerine göre farklı etkiler :

Uzm. Dr.Esra Özgüroğlu, UV ışınlarının deride oluşturduğu etkilerin deri tiplerine göre değişiklik gösterdiğini söyledi.

Özgüroğlu, "hem akut etkiler hem de kronik etkiler açık tenli ciltlerde daha fazla olmaktadır" dedi.

Tip I deri: Kolay yanar, asla bronzlaşmaz
Tip II deri: Genellikle yanar, seyrek olarak bronzlaşır
Tip III deri: Hafif yanar, genellikle bronzlaşır
Tip IV deri :Çok nadir yanar, herzaman iyi bronzlaşır
Tip V deri: Asla yanmaz güneşe duyarsızdır

Zararlı etkilerden korunma yolları :

Yaşamın her döneminde güneşten korunmanın bir yaşam biçimi olarak benimsenmesi gerektiğini anlatan Uzm. Dr.Esra Özgüroğlu, "çocuklar, yaşlılar ve açık tenliler güneşten korunmak konusunda özellikle duyarlı olmalı" dedi.

Özgüroğlu, yaşam boyu alınan güneş miktarının yüzde 80'inin ilk 18 yılda alındığını ve çocukluk, ergenlik dönemlerinde oluşan akut, ciddi güneş yanıklarının ileri dönemlerde oluşacak cilt kanserleri için önemli bir risk faktörü oluşturduğunu da söyledi.

Koruyucu önlemler:

Uygun giysiler kullanılmalı, geniş kenarlı şapka, gözlük, sıkı dokunmuş, açık renkli giysiler gibi
11.00-15.00 arası güneş ışınlarına maruz kalınmamalı
Güneş koruyucu ürünlerin kullanılmalı

Güneş koruyucu kremlerin özelikleri nelerdir?

Güneş koruyucu ürünler, UV ışınlarının absorbe etme, yansıtma ve dağıtma yolu ile deriye ulaşmasını engelliyor.

Koruyucu kremlerin etkinliğini güneş koruma faktörü (SPF) numaralarının belirlediğini anlatan Özgüroğlu, "yaz aylarında en az SPF 15 kullanılmalıdır. Tip I ve II derililer için 30 ve üzeri güneş koruyular kullanılmadır" dedi.

Etkilerine göre koruyucular:

Kimyasal koruyucular: UV ışınlarını absorbe eder ve deriye girişini engeller (PABA, PABA esterleri, sinnematlar, salisilatlar, benzofenon)
Fiziksel koruyucular: UV ışınlarına yansıtma ve dağıtma mekanizması ile etki eder (çinko oksit,titanyom dioxside, kaolin)
Kombine koruyucular: Kimyasal ve fiziksel koruyucuların kombine edilmesi ile oluşurlar.

İyi bir güneş koruyucu hangi özellikleri taşımalı?

-Kokusuz ve renksiz olmalı
-Suya ve terlemeye dayanıklı olmalı
-Tahriş edici özellikleri olmamalı
-UVA ve UVB ye karşı koruyucu olmalı

Koruyucuların güneşe çıkmadan 30 dakika önce sürülmesi ve dört saat ara ile yenilenmesi öneriliyor.

Güneş koruyucuları deri kanserini artırır mı?

"Bu ürünler UVB nin tamamını, UVA'nın ise bir kısmını absorbe ederler" diyen Uzm. Dr.Esra Özgüroğlu, "güneşe uzun süreli maruz kalındığında deride UVA fazla miktarda absorbe edilerek derin tabakalara penetre olur ve uzun vadede DNA değişiklikleri yaparak kanser oluşumuna neden olur" dedi.

Solaryum zararlı mıdır?

Uzm. Dr.Esra Özgüroğlu, solaryumun zararlarını da anlattı:

"Solaryumlar suni UVA lambaları içermektedir. Suni UV lambaları güneş ışınlarına göre 26 kat daha fazla zararlı ışınlar içermektedir."

"Solaryum kronik güneş etkileri olan foto yaşlanma ve deri kanseri oluşturmaktadır."